maandag 9 oktober 2017

Verslag leesgroep 4 oktober: De oude koning in zijn rijk / Arno Geiger



Door tijdsgebrek (hoe is het mogelijk als een mens met pensioen is ?!) en een hectisch einde van deze week, heb ik niet veel aan mijn verslag kunnen schaven, niettegenstaande de meesten onder ons precies door Arno’s prachtige manier van schrijven bekoord werden, omdat de roman als ‘ een stilistisch puntgave leidraad voor de omgang met dementie’ ervaren werd.(De verwoording –cursief weergegeven- vond ik in meerdere recensies.)
Een eerste opmerking betrof het feit dat ‘Gestameld liedboek’ van Erwin Mortier ,dat eveneens in 2011 verscheen, niet alleen qua thematiek verwant is, maar ook qua stijl en zelfs visueel gelijkenissen vertoont. Wellicht puur toeval. Er zijn trouwens een hele resem romans rond het thema dementie verschenen.

In de bespreking kwam eerst de titel ter sprake : goede titel ? De meningen waren verdeeld – de originele Duitse titel is misschien beter : slaagt het hoofdpersonage August er soms niet in, om als een soort koning tot op het einde een soort ‘macht’ uit te oefenen in zijn rijk, om te verdoezelen dat er iets scheelt ? Volgens sommigen kon ‘zijn rijk’ ook op zijn geheel eigen wereld slaan.
Een ander item in de bespreking ging over het taalgebruik van Geiger (cfr. allusie in de inleiding) : de taal blijft poëtisch, ook doorheen de aftakeling : verdienste van de auteur, die heel lang over het schrijven van het verhaal gedaan heeft of toch een weergave  van de taal van zijn vader-flarden gesprek of zaken die hij uit die vellen uit de garage gehaald heeft ? Wellicht was August een autodidact die zich door zijn job als gemeentesecretaris een zeker taalgebruik eigen gemaakt heeft. Hij slaagde er zelfs nog in zijn Slovaakse verzorgster tijdens zijn aftakeling Hoog-Duits aan te leren. De uitspraken van August hebben ook vaak een humoristisch tot zelfs hilarisch effect – er werden heel veel voorbeelden geciteerd, ook in heel wat recensies staat men hier lang bij stil.

Maar dat brengt ons meteen bij een ander aspect van het verhaal : deze uitspraken tonen ook ‘woordelijk’ de aftakeling : zo herkenbaar voor lezers die van veraf, maar vooral van dichtbij met dementie geconfronteerd worden. We beluisterden een aantal persoonlijke verhalen. Het viel op dat dit boek deze verhalen gemakkelijk laat opborrelen : als lezer kom je ook jezelf tegen, zei iemand. We hebben dit ook met het boek rond orgaandonatie meegemaakt; persoonlijk vind ik ‘door een boek geraakt worden’ nog altijd een belangrijk criterium om een roman goed te vinden…

We stonden ook stil bij de opmerking dat Geiger dat aftakelingsproces misschien te mooi beschrijft ,op enkele subtiele verwijzingen na : deed hij dit uit respect, lag de klemtoon niet eerder op de relatie vader-zoon die eigenlijk door dit proces rijker en intenser en liefdevoller werd ? De termen ‘zuivering’ en ‘met zichzelf in het reine komen’ vielen om de relatie vader-zoon te duiden, aangezien de zoon aanvankelijk de vader totaal uit het oog verloren was. Voer voor discussie ! We brachten dit zelfs in verband met het feit dat de vrouw van August zo weinig aan bod komt in het verhaal, het verhaal over zijn grootvader des te meer.

Uiteraard was het iedereen opgevallen dat het oorlogsverleden ook dit keer weer voor een trauma zorgde (in de kenmerkende taboesfeer),maar de schrijver maakte er ook een mooi leidmotief van, met de beruchte foto die op cruciale momenten in het verhaal opduikt.

Van leidmotieven gesproken : de vader die steeds naar huis wil, z’n huis als thuis niet meer herkent : misschien zit hier inderdaad nog een diepere betekenis achter : iemand sprak van een ‘existentieel’ motief : wil August die zijn greep op de wereld totaal kwijt raakt, dan niet vredig sterven, omringd door zijn geliefden en in zijn waardigheid gerespecteerd ? In dit verband vond ik het volgende citaat uit een recensie sprekend : ‘Een wijs, filosofisch boek, dat ook jonge mensen helpt het noodlot van de ouderdom te aanvaarden.’

Ten slotte werd er nog even nageboomd over de opbouw van het boek en het gevoel dat sommigen kregen tijdens het lezen : wist Geiger zelf waar hij met dit verhaal zou uitkomen – het schrijven moet moeilijk geweest zijn- het boek moest ook af voor zijn vader stierf. Wellicht heeft zijn manier van schrijven ook met zijn uitgangspunt te maken : schreef hij niet ‘omdat mijn vader de afstand tot mijn wereld niet meer kan overbruggen, moet ik naar hem toe’ ?

Tot hier mijn verslag, lieve lezers, ik heb van de avond genoten.

Gelegenheidsverslaggeefster : Kathleen



Volgende afspraak 29/11 - Zuivering (Oksanen)


donderdag 24 augustus 2017

Verslag leesgroep 23 augustus 2017 - Een heel leven/Robert Seethaler


Mozaïektegeltje schoonheid



De setting was top. Exuberant zelfs. Ook de sierlijke verschijning van actrice Rachel Weisz kon op menige goedkeuring rekenen. En dan was er nog die baardige man in blote geconserveerde bast, kwijlend om haar aandacht.  Een scene uit Youth, de jongste film van Oscarwinnaar Paolo Sorrentino, waarin Robert Seethaler, auteur van Een heel leven  de rol van een ski-instructeur op zich neemt, speurend naar vrouwelijk schoon.  Achteraf gezien was deze even ravissante als zinnelijke opener van de jongste leesgroepavond een waagstuk. Het stond immers in schril contrast met het te bespreken boek: klein werk met een eenvoudig verhaal over een simpele man.  Anderzijds wilde het de kwaliteiten van Seethaler in de verf zetten. Deze Oostenrijker, geboren met een oogziekte die hem met een levenslange verlegenheid opzadelde, is  in zijn geboorteland en  in Duitsland  zowel een gevierd scenarist en  toneelspeler als acteur en auteur. Een heel leven is zijn vijfde roman, meer dan een bestseller bij onze oosterburen en de eerste in het Nederlands vertaald.   
Een heel leven is dit van Andreas Egger die zowat zijn hele leven in een naamloos dal ergens in de bergen verblijft, waar hij op zijn eigen plek gelukkig en ongelukkig is. Niets meer maar ook niets minder, want natuurlijk schemert de wereldgeschiedenis af en toe door zijn bestaan heen. Toch hadden deze 150 pagina’s weinig meer nodig om alle aanwezigen naar adem te doen happen. Complimenten en loftuitingen waren dan ook niet uit de lucht.  “Fantastisch hoe Seethaler het met schijnbaar eenvoudig taalgebruik voor elkaar krijgt ons het leven van die Andreas Egger te laten voelen. Alsof we het zelf mee beleven,” klonk het.
Seethaler vertelt de gebeurtenissen zoals Egger ze ervaart, vol van de natuur, in termen van geuren en beelden, bomen en beesten.  Eggers leefwereld dus, maar zo geformuleerd dat het verhaal een poëtische glinster krijgt. Treffend voorbeeld is de wijze waarop hij de schutterige toenadering tussen Andreas en Marie van gloed en glans voorziet. Hoe hij hun eerste kus tekent. Hoe hij Andreas Marie ten huwelijk laat vragen, en hoe je als lezer alleen maar weerloos kunt neerkijken op zo’n mozaïektegeltje schoonheid. Maar ook hoe hij het drama laat geschieden en hoe hij in twee alinea’s de liefde mors en morsdood maakt.  “Je leest het met dezelfde aandacht als een gedicht,” kwam uit een hoek.
 “Zijn dit niet vaak de mooiste romans?”  werd er op het einde gesteld, “boeken die een eenvoudig verhaal vertellen, maar die achteraf door je hoofd blijven spoken en waarin je nog dagen na het lezen nieuwe verbanden en lagen ontdekt.” Aan elkeen om dit tegen te spreken.


Woensdagavond 4 oktober is De oude koning in zijn rijk (2012) van Arno Geiger aan de beurt, een tip van Thomas Seethaler. Kersenhout en oude gevoelens van Marica Bodrozic wordt dus afgevoerd, minstens opzijgezet.  We starten om 19u.  


donderdag 11 mei 2017

Leesgroepverslag: De vlucht (Carrasco) 3 mei 2017


Open doek voor De vlucht

Dit is er echt eentje om te koesteren én vooral te herlezen.” Nadat Jesús Carrasco met zijn debuut Spanje heftig dooreenschudde, werden ook in de leesgroep de superlatieven voor De vlucht bovengehaald.
In De vlucht verlaat een jongen zijn dorp om aan agressie en dominantie te ontkomen. De geest waarin dit eenvoudige verhaal baadt, mag evenwel verpletterend worden genoemd. Met amper een paar pennenstreken weet Carrasco een immens dreigende atmosfeer te schetsen, keihard en realistisch.  Je ervaart de meedogenloze zon, je hoort de zware paardenhoeven in de nacht, je voelt de pijn van de kletsende zweep. Toch bevat de roman ook flink wat poëtische zinnen waar je ogen aan blijven plakken.
Nogal wat aanwezigen vonden een trits gelijkenissen met De weg  van Cormac McCarthy, gedoodverfd kanshebber voor de titel Leesgroepboek aller tijden, althans wat onze bib betreft. Net als McCarthy gaat Carrasco heel minutieus te werk bij het beschrijven van het landschap en van de inventiviteit om te overleven. Ook hier beperkt de minieme conversatie zich hoofdzakelijk tot praktische zaken. Namen en geografische aanduidingen worden vermeden, waardoor het een verhaal van iedereen en overal kan zijn. Hoewel Carrasco niet kan verhullen dat hij zijn gortdroge geboortestreek Extremadura steevast in gedachten heeft.
Ook al kunnen een paar passages misschien als onrealistisch worden bestempeld en werd er wat gestruikeld over flarden verhuld hyperrealisme, toch mocht de eindevaluatie als eensluidend worden aanzien: dit boek staat als een kasteel. Even groots als onweerstaanbaar, onafwendbaar onder de huid kruipend en vooral heel lang nazinderend. Jesús Carrasco vertelt hoe dan ook het verhaal van een keiharde en inktzwarte wereld, waar de moraal, net als het water, al lang is weg­gespoeld.
Eén vraag bleef bij de aanwezigen onaangeroerd: wat met de jongen en zijn toekomst? Kan hij straks oordelen over goed en kwaad of blijft hij gebrandmerkt door het geweld waarmee hij is opgegroeid? Aan de lezer om dit verder in te vullen.

De volgende bijeenkomst van de leesgroep staat op woensdag 28 juni geafficheerd. Dit keer geen boek op het programma, maar de verfilming van ‘De levenden herstellen’, het fameuze werkstuk van de Franse Maylis de Kérangal dat in januari werd besproken. Deze buitengewone samenkomst start om 18u in de Alfa en Omegazaal van de bib. Op woensdag 23 augustus wordt Een heel leven van de Oostenrijker Robert Seethaler onder de loep gehouden.  

Wil je ook bij de leesgroep aansluiten? Welkom. Contact: eddy.dewilde@ieper.be

woensdag 22 februari 2017

Leesgroepverslag : De levenden herstellen (de Kerangal) - 15 februari 2107

Geen avond als een ander

Eerst dit : "De levenden herstellen" van Maylis de Kerangal is geen boek als een ander. Noem het eerder een aangrijpend roetsjen, laverend tussen hevige emoties en chirurgische precisie.
In deze roman volgen we het verhaal van een onfortuinlijke surfer en de weg die zijn hart gaat, een pakkend verslag over orgaandonatie en harttransplantatie, over de wonderen en de beperkingen van de geneeskunde én over iedereen die er als professioneel of als geliefde bij betrokken is.

Dat dit indrukwekkende relaas over mensen en mensenwerk in het grensgebied van leven en dood bij de meesten gensters sloeg, is een understatement. "Meteen had het boek me beet en het wilde maar niet lossen", klonk het. Nochtans maakt de Kerangal het haar lezers niet makkelijk. Zinnen van een anderhalve pagina lang zijn geen uitzonderingen, terwijl komma en puntkomma haar favoriete leestekens zijn. Toch kroop het verhaal in de huid van iedereen om voor lange tijd niet meer te verdwijnen. Deze prijzenwinnaar had de bijeenkomst dan ook stevig in haar greep.

En toen stond de leesgroep stil bij orgaandonatie, naast familiedrama en harttransplantatie één van de grote thema's van dit boek. Er volgde een warm pleidooi, wars van emotie, maar even indrukwekkend als beklijvend. Zo mogelijk nog pakkender waren aansluitende persoonlijke getuigenissen vol leed, moed, kommer en volharding.
Deze leesgroepavond was inderdaad geen avond als een ander. Eén ding staat vast, zowel "De levenden herstellen" als de nabespreking zullen nog lang blijven nazinderen.

Woensdag 3 mei is "De vlucht" aan de beurt, debuut van Jesus Carrasco (2013)
Wil je bij de leesgroep aansluiten ? Welkom. Contact : eddy.dewilde@ieper.be
(ED)

vrijdag 3 februari 2017

Vertelavond “Het Verhaal van de Oude Vaart Ieper-Komen” - 17 februari in de bibliotheek

Eind 2016 stelde Lieven Stubbe, diensthoofd milieueducatie en landschapszorg van de stad Ieper, het boek 'Van tragedie tot trekpleister, het verhaal van de Oude Vaart Ieper-Komen' voor. In dit boek vertelt de auteur, die al meer dan 30 jaar als streekgids actief is, het enorme verhaal van het mislukte kanaal Ieper-Komen, het verhaal van een economische droom die een nachtmerrie werd.


Het verhaal ook van de inventiviteit én de mislukkingen van de ingenieurs, en van de Eerste Wereldoorlog die het gebied letterlijk ondersteboven keerde. Maar ook het verhaal van de natuur die uiteindelijk de tijd kreeg om diepe wonden te helen. Zo ontwikkelde zich het unieke provinciedomein De Palingbeek in en om de diepe kanaalsleuf.
Eén jaar na de instorting van de fameuze Sint-Elooibrug over het kanaal in juli 1913, overspoelde de Eerste Wereldoorlog de streek rond Ieper. De oorlog betekende de doodsteek voor de droom van het kanaal dat de verarmde Westhoek economisch weer op de kaart moest zetten. Er zou nooit één boot varen tussen Ieper en Komen. De 16 sluizen, 14 bruggen en de sluiswachterswoningen werden nooit in gebruik genomen.


Aan de hand van een rijk geïllustreerde presentatie met unieke foto’s en documenten uit het Ieperse stadsarchief, het In Flanders Fieldsmuseum en belangrijke private collecties, komt deze indringende geschiedenis weer tot leven en vertelt auteur Lieven Stubbe hoe de totale mislukking zich stap voor stap voltrok.

Ter gelegenheid van deze voorstelling worden ook enkele authentieke stukken uit de archieven getoond en geduid. Het nieuwe boek kan ter plaatse worden aangeschaft (kostprijs 15 euro).

Deze vertelavond gaat door op vrijdag 17 februari, om 19u30 in de zaal Alfa en Omega van de Stedelijke Bibliotheek in de Neerstad, , Weverijstraat 9, 8900 Ieper. De inkom is gratis.


Organisatie en inschrijven: Bezoekerscentrum De Palingbeek, Vaartstraat 7, 8902 Zillebeke-Ieper, telefoon: 057 23 08 40, mail: bc.palingbeek@west-vlaanderen.be


donderdag 2 februari 2017

75 jaar Koninklijk Sint-Niklaasmannenkoor en Sint-Maartensjeugdkoor Ieper - tentoonstelling in de bibliotheek



Het jaar 1942 was gekenmerkt door een van de strengste winters die er geweest zijn
Neem dan daarbij de gevolgen van de Duitse bezetting en je hebt een mooi kader waar de mensen
het weer dichter bij elkaar gingen zoeken.

Het was in die sfeer dat er in de Sint-Niklaaskerk twee koren ontstonden (een voor vrouwen en voor mannen)
Ook in de kathedraal kwam de onderpastoor met het idee om een koor te starten voor jongens
Deze beide koren kwamen dan ook voor de eerste maal naar buiten op de hoogdag van Pasen 1942.
Vandaar dat met Pasen dit jaar ze ook gezamenlijk de mis zullen opluisteren

Het Sint-Niklaasmannenkoor hield stand onder de kundige leiding van Andre Moerman en kende een stijgend succes
In de loop van de jaren zong het koor elke maand de bondsmis voor de H.Hartbond en dit tot  de parochie afgeschaft werd
Daarnaast waren er ook heel wat andere optredens zoals 19 radiomissen, 9 TV-missen en nu reeds 100 concerten
Daarenboven brachten  ze twee LP’s uit met kerstmuziek, een LP met profane muziek, een CD en werkten mee aan vijf andere LP’s
Na het overlijden van Andre Moerman dirigeerde zijn broer Rik gedurende 50 jaar het koor.
Sedert 2013 heeft  het jongste lid van het koor het dirigeren op zich genomen en kent het koor dan ook een echte verjonging

Het jongenskoor kende een al even succesvol verloop. Zeker onder de leiding van Jef Moerman, organist van de kerk.
Eind jaren ’60 besloot men ook meisjes toe te laten en het jeugdkoor, zoals het toen werd genoemd, kende een stijgend succes. Toen Jef Moerman het dirigeren stopzette nam zijn neef Alex de leiding op zich.
Het wordt jammer genoeg steeds maar moeilijker om deze doelgroep te bereiken.
Maar ook dit jeugdkoor heeft al meerdere radio- en  TV-missen op zijn naam staan.

Dit jaar zijn beide koren 75 jaar actief en daarom wordt 2017 een feestjaar
Dat zij beide geen gewoon gemengd koor zijn en dat ze door de omstandigheden beide in de kathedraal ‘gehuisvest’ zijn maakt het enkel nog specialer
Het mannenkoor had al zijn kerstconcert, maar samen hebben ze ook enkele gezamenlijke optredens
Gedurende de maand februari is er de tentoonstelling in de bibliotheek en op 11 maart is er een gezamenlijk concert in de schouwburg
(W.P.)




zaterdag 12 november 2016

Verslag leesgroep - 8 november 2016 : Dertig dagen (Verbeke)


Dertig dagen van Annelies Verbeke alsnog met onderscheiding?


Na Dertig dagen, uitgebracht in 2015,  mocht Annelies Verbeke eindelijk wat literaire prijzenpluimen op haar hoed steken. Eindelijk, inderdaad. Slaap!, haar debuut eind 2003 met 75 000 verkochte exemplaren,  mocht immers gerust overdonderend genoemd worden. Wat daarna volgde viel eerder tussen de plooien. Toch bleef de in Gent residerende Brusselse onverdroten aan haar roem werken met  kortverhalen, scenario’s voor toneel, columns, verhalenbundels en nu en dan een roman die steevast het predicaat net niet mee kreeg.  

Tot ze gevraagd werd om voor het overheidsproject ‘300 jaar grens’ een jaar lang een blog te schrijven, daardoor onze eigenste regio en Frans-Vlaanderen, maar vooral hun bewoners leerde kennen en meteen de ingrediënten beet had voor een meer voldragen worp.  Doorheen het verhaal van Alphonse Badji, schilder/luisteraar maar vooral goed mens,  wordt dan ook de ziel van Jan de westhoeker blootgelegd en plaatselijke curiosa breeduit beschreven. Vakkundig worden verdrietige, grappige en ontroerende geschiedenissen uitgesponnen en met elkaar verbonden, sterk gekruid met migrantenleed, depressies, discriminatie en meer dan een handvol andere menselijke onvolkomenheden. Dit alles verpakt in barokke zinnen, uitbundig gebruik makend van symboliek en hier en daar een absurdistische toets.

Overigens werd gauw duidelijk gemaakt dat Verbekes uitbundige pen niet door iedereen werd gesmaakt, wat meteen de aanzet bleek van nog maar eens een gesmaakte samenkomst. Ook nu weer toonde de leesgroep zich van haar beste zijde. Afwijkende zienswijzen stemden anderen tot nadenken, aparte stellingen deden eerdere visies kantelen. Zo werden Verbekes scherpe observaties van omgevingen in de verf gezet, terwijl anderen deze als Vlaanderen Vakantieland kapittelden.  Net zoals sommigen het een positief boek vonden, terwijl anderen eerder aan een veelkantig noodlotsdrama dachten, gemakshalve naar een dramatisch einde afglijdend.

Of we mogen  gewagen van een overwegend positief eindverdict? Laten we het er bij houden dat dit ergens bleef haperen tussen een ruim voldoende en onderscheiding.             

De volgende bijeenkomst werd op woensdagavond 1 februari vastgelegd. De levenden herstellen van Maylis de Kerangal kreeg het fiat.